سه روز به تولد زردشت مانده خانه پوروشسب را نور فراگرفته بود و از همه خانه نور مي تافت. بزرگان ده گمان كردند كه ده آتش گرفته است. به هراس افتادند و گريز اختيار كردند، اما در بازگشت دريافتند كه به هيچ جاي ده آتش نيفتاده است، بلكه در خانه پوروشسب مرد شكوهمندي زاده شده و اين روشني از فره اوست.بنابر روايت «وجركرد ديني» تولد اشو زرتشت در روز خرداد(روز ششم) ماه فروردين بوده است و او به هنگام تولد خنديد.
براي نابود كردن او ديوان و جادوگران توطئه هاي بسيار كردند كه هيچ كدام به سرانجام نرسيد.
از پانزده سالگي تا سي سالگي، دوران كمال انديشه و فضل و پارسايي زردشت بوده است و در اين فاصله زماني ، اشاره كوتاهي به همسرگزيني او شده است.
زماني كه زردشت چهل ساله بود، براي تبليغ دين به دربار گشتاسب روانه شد و او را به دين اورمزد خواند.بدخواهان توطئه كردند،شاه فريب بدخواهان را خورد و زردشت را به زندان افكند.
گشتاسب را اسب سياهي بود شيد نام كه ناگهان فلج شد. گويي كه دست و پايش در شكمش فرو رفته بود.پزشكان دربار ، در درمان او فرو ماندند. در زندان خبر به زردشت رسيد و او به شاه اطلاع داد كه اگر او را از زندان آزاد سازند مي تواند اسب را بهبود بخشد و براي اين كار چهار شرط گذاشت:گشتاسب دين او را بپذيرد، اسفنديار حامي دين باشد، هوتوس همسر گشتاسب و مادر اسفنديار به دين بگرود و توطئه گران عليه زرتشت، رسوا و مجازات شوند.گشتاسب شرايط را پذيرفت و زردشت با نيايش به درگاه اورمزد اسب را شفا داد.
زردشت در 77 سالگي درگذشت. وفات او در روز خور(يعني روز يازدهم) ماه دي بود. در روايت هاي ديني آمده است كه وي را تور برادروش(يابرادروريش) به قتل رساند.
***

ششم فروردين ماه مصادف با ميلاد «اشو زردشت» نخستين پيامبر يكتاپرستي در جهان است. سال و محل تولد وي به روشني مشخص نيست، دورترين زماني كه براي تولد او قائل شده اند، سده هجدهم پيش از ميلاد و نزديكترين آن سده ششم پيش از ميلاد است.
در كتاب اوستا زادگاه پيامبر «رگه» محلي در كنار رودخانه درجي و در نزديكي درياچه چچست گزارش شده است.
ژاله آموزگار و احمد تفضلي در كتاب اسطوره زندگي زرتشت آورده اند:« در منابع پهلوي و بدنبال آنها در كتاب هاي عربي و فارسي، «ايرانويج»يعني سرزمين اصليي را كه اقوام ايراني از آنجا برخاسته اند و بنا به روايات ديني زردشتي، در آنجا دين به زردشت ابلاغ شده است، با آذربايجان يكي شمرده اند.»

زندگاني اساطيري زردشت
زرتشت همانند آدميان ديگر از سه عنصر اصلي تشكيل شده است: فره،فروهر و جوهر تن . فره يا خره همان موهبت ايزدي است كه تجلي ظاهري آن نور است . همراهي آن با مردمان موجب نيكبختي و جدايي آن از آنان سبب بدبختي است. فروهر روح پاسبان آدمي است، پيش از تولد او وجود دارد و پس از مرگ نيز باقي مي ماند و در صورتي كه باز ماندگان براي او نيايش كنند و هديه تقديم دارند ، خشنود مي شود و از خانواده حمايت ميكند . جوهر تن صورت مادي يا جسم آدمي است . آفرينش هر كدام اين عناصر تشكيل دهنده زردشت به گونه اي اساطيري توصيف شده است.
فره زردشت از ازل جزيي از اورمزد بوده و در پيش او قرار داشته است، تا بعدها در هنگام مقدر با عناصر ديگر تركيب شود. فروهر او در پايان سه هزاره اول از دوران دوازده هزارساله جهان همراه با ديگر آفريدگان «مينويي» آفريده شد. به روايت دينكرد، امشاسپندان زردشت را به صورت «مينويي» آفريدند و فروهر او را كه داراي دهان و زبان سخنگو و داراي سري گرد بود، در ميان او نهادند. اورمزد جوهر تن اورا نيز در عالم مينو آفريد تا آن را بعدا از طريق باد و ابر و باران به گياهان منتقل كند و سپس از طريق شيرگاواني كه در ميان آن گياهان چرا كرده اند، وارد تن پدر و مادرش شود.
فره او از پيش اورمزد به روشني بي پايان و از آنجا به خورشيد و از خورشيد به ماه و از ماه به ستارگان و از ستارگان به آتشي كه در خانه زوييش، مادر مادر زردشت و زن فراهيم روان مي سوخت، پيوست. و اين در لحظه اي بود كه زوييش، دوغدو مادر زردشت را به دنيا مي آورد.داخل شدن فره در وجود دوغدو درخشندگي خاصي به او بخشيد، به گونه اي كه در خانه اي كه او زاده شد ، مانند آن بود كه آتشي به خودي خود مي سوخت.اين نور همچنان با دوغدو تا زمان زايش زردشت همراه بود.
دوغدو با پوروشسب، پتيريترسب، پيوند زناشويي بست. اين دو به يك خاندان كه همان خاندان سپيتمان باشد، تعلق داشتند.پوروشسب ساقه هومي را كه فروهر زردشت در آن بود و آن را بريده و به دوغدو سپرده بود، باز گرفت. آن را كوبيد و با آن شير گاو كه جوهر تن زردشت در آن بود، آميخت و بدينگونه فروهر و جوهر تن زردشت با هم يكي شدند.پوروشسب و دوغدو اين شير آميخته به هوم را نوشيدند.در اين جا بود كه فره كه در تن دوغدو بود، با فروهر و گوهرتن زردشت يكجا به هم پيوستند و از هم آغوشي آنان كه علي رغم مخالفت ديوان انجام گرفت، نطفه زردشت در زهدان مادر بسته شد.
قانون اشا
نگرش آئين زرتشت به جهان هستي، پيروي و پيوستن به قانون اشا است. از ديدگاه او خداوند جهان را بر پايه هنجاري آفريده است كه بر پايه تمام هستي حكمفرماست . او اين هنجار و نظم حساب شده را اشا مي نامد. استواري قانون اشا بر جهان هستي بازتاب اراده و خواست پروردگار بزرگ است. انسان بايد خود را با اين هنجار هماهنگ كند. راستي و درستي، مهر و فروتني را در خود افزايش دهد. قانون اشا نيروي هماهنگ كننده جهان هستي است و هيچ پديده اي از اتم تا كهكشان وجود ندارد كه بر پايه اين هنجار هماهنگ استوار نباشد.
فروهر
در باور سنتي زرتشتيان، وجود انسان از چهار گوهر تشكيل شده كه به هم پيوسته اند و از تاثير آنها بر يكديگر، پويندگي و بالندگي از هر فرد سرچشمه مي گيرد.
اين چهار جزو عبارتند از تن و جان كه مربوط به جهان مادي است، روان و فروهر كه مربوط به بعد مينوي سرشت آدمي هستند. واژه فروهر از دو قسمت فر به معناي پش و وهر يعني كشنده و برنده درست شده است. اين گوهر ارزشمندترين پاره وجودي انسان است زيرا پرتوي از فروغ بيكران ذات اهورامزدا است كه در ذات هر شخص سرچشمه پيدايش و پوياي فروزه هاي اشويي است. فروهر گوهري است كه روان را از دروغ باز مي دارد تا روان به آرامي راه خداجويي را سپري كند و شاستگي فراگيري نور حقيقت را و پيام سروش را داشته باشد.
هر يك از اندام هاي نگاره فروهر گوياي مفهومي است.
چهره سالخورده و نوراني فروهر يادآور بهره گيري از تجربه پيران خردمند است. دست فروهر رو به سوي جلو است تا آرمان انسان همواره به سوي پيشرفت و بالندگي باشد.حلقه دست اين نگاره جلوه گاه آئين مهر و نشان پيمان انسان با خداوند در پيوستن به اشويي است.
بال فروهر سه قسمت دارد تا فراگيري هومت، هوخت و هورشت يعني انديشه، گفتار و كردار نيك را سفارش كند.
حلقه دور كمر فروهر، نشان وارستگي انسان از اميال ناهنجار و نيروي پرواز او به سرچشمه خورشيد است.
دو رشته آويخته در پايين، نشان پيوستن به سپنته مينو(منش پاك) و پشت سر گذاشتن انگره مينو(انديشه پليد) است